Heitast í Feb:
Engin færslaNýjasta greinin:
Besta vírusvörnin: Ágúst 2010Nýjasti kóðinn:
Athugasemdir:
alexander: frábært
...
solveig: hvar fæst þessi og á...
Gaui: Samhryggist!...
Gaui: Hahahaha djöfull er gaman að...
Ég les:
Deila á FacebookFélagsfræði er forvitnileg
Skrifað þriðjud. 18. október 2005 - 19:26
Ég var í Félagsfræði í dag og ég held ég hafi aldrei setið svona forvitnilegan tíma.
Fjallað var um 5 stig samræðna, hvernig ætti að jafna ágreining og sorgarviðbrögð. Ég ákvað að leyfa ykkur að lesa þessi gullkorn.
FIMM STIG SAMRÆÐNA
Fyrsta stigið: Létt spjall
Á þessu stigi er um að ræða kurteisisspjall, sbr. umræðuna um samtalsopnara, ss. "Hvernig líður þér?" og "Hvernig gengur?".
Annað stigið: Staðreyndir
Á þessu stigi skiptist fólk á upplýsingum en forðast persónulegar skoðanir. Það ræðir um eitthvað sem gerst hefur án þess að tjá sig sérstaklega um það, ss. hvaða skoðun það sjálft hefur á því sem um er rætt. Sem dæmi mætti taka að einn hópmeðlimur kemur með tillögu og aðrir eru "velviljaðir" í garð hennar án þess að tjá sig sérstaklega um hana.
Þriðja stigið: Trúnaður
Hér hefst hinn eiginlegi trúnaður. Þegar komið er á þriðja stigið höfum við kjark til að láta í ljós eigin hugsanir, tilfinningar og skoðanir. Þegar við tjáum okkur með þessum hætti hefur sá eða þeir sem við erum að tala við betri möguleika á því að skilja okkur eða afstöðu okkar. Hér mundu aðrir hópmeðlimir bregðast við fyrrnefndri tillögu (sbr. hér að ofan) og t.d. gagnrýna hana.
Fjórða stigið: Hreinskilni
Hér erum við farin að þora að segja frá því sem er að gerast innra með okkur eða hvernig tilfinningar okkar eru við tilteknar aðstæður eða gagnvart þeim sem við eigum í samskipti við. Við látum í ljós tilfinningar, ss. vonbrigði, reiði, andúð eða gleði. Ef skipst er á skoðunum af fullri hreinskilni gefst tækifæri til að treysta samskiptin. Okkur finnst við einhvers virði því það er tekið tillit til skoðana, þarfa og tilfinninga okkar.
Fimmta stigið: Innsæi
Hér skapast gagnkvæmur skilningur og mikill trúnaður ríkir milli þeirra sem eiga í samskiptum. Hér bregður fyrir djúpu innsæi því yfirleitt er verið að tala um sérstaka reynslu eða eitthvað mjög persónulegt. Við erum í raun mjög berskjölduð í þessum samskiptum. Slíkt samtal hefur oft mikil áhrif á þá sem taka þátt í því og styrkir sambandið milli þeirra. Það er ekki víst að hópurinn nái þessu stigi en par á fyrsta ári ástarsambands eða "trúnaðarvinkonur" ná oft þessu stigi.
AÐ JAFNA ÁGREINING
Í fyrsta lagi: Velja stað og stund
Það er mikilvægt að bregðast ekki umhugsunarlaust við aðsteðjandi vandamáli. Það má heldur ekki fresta því of lengi að takast á við það. Farsælt er að velja stað og stund þar sem hægt er að vera í næði og hafa nægan tíma til að ræða út um hlutina.
Í öðru lagi: Hreinskilni
Best er að segja það sem manni býr í brjósti. Það er þó ekki sama hvernig það er gert. Mælt er með að nota "ég skilaboð". Þau felast í því að tala út frá eigin sjónarhóli og tjá persónulegar skoðanir og tilfinningar. Andstæða þessa samskiptaforms eru "þú skilaboð". Þau felast í því að ráðast að persónuleika "andstæðingsins", eigna honum alla sökina og telja sig þess umkominn að vita hvað hann hugsar og hvað honum finnst.
Í þriðja lagi: Ákveðin dagskrá
Mikilvægt er að halda sig við málefnið og aðalatriðin en týnast ekki í aukaatriðum, ss. eins og þeim að vera að eltast við atburði sem eru löngu gleymdir. Hægt er t.d. að semja um að ágreiningur sem er eldri en sex mánaða sé of gamall til að vera að ergja sig yfir honum.
Í fjórða lagi: Virk hlustun
Hér er mikilvægt að sýna sjálfsvirðingu og virða skoðanir og tilfinningar annarra aðila málsins. Mikilvægt er að taka eftir því sem viðmælandinn segir og hafa áhuga á því. Fylgjast með líkamstjáningunni, spyrja réttra spurninga og hlusta "aðeins lengur" en grípa ekki fram í fyrir honum. Að vera góður hlustandi felur m.a. í sér að gefa sér góðan tíma fyrir samtalið og hlusta eftir tilfinningum á bak við orðin.
Í fimmta lagi: Lausnir ræddar
Það felur í sér að viðurkenna að vandamálið sé til staðar, að þú berir líka ábyrgð á því. Þegar leitað er lausnar er mikilvægt að skoða vel alla möguleika sem geta leyst vandann. Hér þarf að setja sig í spor hins aðilans og skilja hans afstöðu. Hér er einnig mjög mikilvægt að vera hreinskilinn.
Í sjötta lagi: Lausn valin
Ef ósamkomulag er um hvaða lausn sé best velur hvor aðili um sig lausn sem hann telur þá skynsamlegustu fyrir þá báða og rökstyður afstöðu sína. Líklegast er að ekki sé hægt að finna málamiðlun og því er mikilvægt að sá sem gefur eftir hér sé ekki sá sem yfirleitt hefur lent í þeirri aðstöðu hingað til.
Í sjöunda lagi: Framkvæmd og mat
Hér þarf að ganga þannig frá málunum að það sé mjög skýrt hver á að gera hvað, hvernig og innan hvaða tímamarka.
Tilgangurinn er að leysa vandamál en ekki að finna sökudólg. Hér er beitt svonefndri "samningaaðferð". Hún felur það í sér að aðilar málsins eru sammála um að vandamál sé til staðar og að þeir beri ábyrgð á því. Þeir eru fúsir til þess að finna lausn sem sátt er um. Að lokum á að meta hvernig til tókst, t.d. eftir hálfan mánuð, í því augnamiði að tryggja að vandinn sé í raun leystur.
Ágreiningur er í sjálfu sér eðlilegur í mannlegum samskiptum því öll höfum við ólíka reynslu, þarfir, væntingar og sjónarmið. Það að leysa ágreining á farsælan hátt getur bæði bætt samskiptin og verið þroskandi fyrir þá sem þátt tóku í því ferli.
SORGARVIÐBRÖGÐ
Það sem við köllum sorg er alltaf að hluta til reiði. Sorg, skömm og sektarkennd eru ekki ólík haturs- og reiðitilfinningu, en af því að okkur er óljúft að tjá reiði í garð hins er þessari tilfinningu leynt og hún í raun bæld niður. Afleiðingin er sú að sorgartímabilið lengist nema tilfinningin fái annan farveg og þar með útrás. Það sem skiptir máli hér er að skilja þessar tilfinningar og upptök þeirra. Þær eru í fyllsta máta mannlegar og eðlilegar.
Sorgarferlið:
- Afneitun
- Reiði
- Þunglyndi
- Sátt
Fjallað var um 5 stig samræðna, hvernig ætti að jafna ágreining og sorgarviðbrögð. Ég ákvað að leyfa ykkur að lesa þessi gullkorn.
FIMM STIG SAMRÆÐNA
Fyrsta stigið: Létt spjall
Á þessu stigi er um að ræða kurteisisspjall, sbr. umræðuna um samtalsopnara, ss. "Hvernig líður þér?" og "Hvernig gengur?".
Annað stigið: Staðreyndir
Á þessu stigi skiptist fólk á upplýsingum en forðast persónulegar skoðanir. Það ræðir um eitthvað sem gerst hefur án þess að tjá sig sérstaklega um það, ss. hvaða skoðun það sjálft hefur á því sem um er rætt. Sem dæmi mætti taka að einn hópmeðlimur kemur með tillögu og aðrir eru "velviljaðir" í garð hennar án þess að tjá sig sérstaklega um hana.
Þriðja stigið: Trúnaður
Hér hefst hinn eiginlegi trúnaður. Þegar komið er á þriðja stigið höfum við kjark til að láta í ljós eigin hugsanir, tilfinningar og skoðanir. Þegar við tjáum okkur með þessum hætti hefur sá eða þeir sem við erum að tala við betri möguleika á því að skilja okkur eða afstöðu okkar. Hér mundu aðrir hópmeðlimir bregðast við fyrrnefndri tillögu (sbr. hér að ofan) og t.d. gagnrýna hana.
Fjórða stigið: Hreinskilni
Hér erum við farin að þora að segja frá því sem er að gerast innra með okkur eða hvernig tilfinningar okkar eru við tilteknar aðstæður eða gagnvart þeim sem við eigum í samskipti við. Við látum í ljós tilfinningar, ss. vonbrigði, reiði, andúð eða gleði. Ef skipst er á skoðunum af fullri hreinskilni gefst tækifæri til að treysta samskiptin. Okkur finnst við einhvers virði því það er tekið tillit til skoðana, þarfa og tilfinninga okkar.
Fimmta stigið: Innsæi
Hér skapast gagnkvæmur skilningur og mikill trúnaður ríkir milli þeirra sem eiga í samskiptum. Hér bregður fyrir djúpu innsæi því yfirleitt er verið að tala um sérstaka reynslu eða eitthvað mjög persónulegt. Við erum í raun mjög berskjölduð í þessum samskiptum. Slíkt samtal hefur oft mikil áhrif á þá sem taka þátt í því og styrkir sambandið milli þeirra. Það er ekki víst að hópurinn nái þessu stigi en par á fyrsta ári ástarsambands eða "trúnaðarvinkonur" ná oft þessu stigi.
AÐ JAFNA ÁGREINING
Í fyrsta lagi: Velja stað og stund
Það er mikilvægt að bregðast ekki umhugsunarlaust við aðsteðjandi vandamáli. Það má heldur ekki fresta því of lengi að takast á við það. Farsælt er að velja stað og stund þar sem hægt er að vera í næði og hafa nægan tíma til að ræða út um hlutina.
Í öðru lagi: Hreinskilni
Best er að segja það sem manni býr í brjósti. Það er þó ekki sama hvernig það er gert. Mælt er með að nota "ég skilaboð". Þau felast í því að tala út frá eigin sjónarhóli og tjá persónulegar skoðanir og tilfinningar. Andstæða þessa samskiptaforms eru "þú skilaboð". Þau felast í því að ráðast að persónuleika "andstæðingsins", eigna honum alla sökina og telja sig þess umkominn að vita hvað hann hugsar og hvað honum finnst.
Í þriðja lagi: Ákveðin dagskrá
Mikilvægt er að halda sig við málefnið og aðalatriðin en týnast ekki í aukaatriðum, ss. eins og þeim að vera að eltast við atburði sem eru löngu gleymdir. Hægt er t.d. að semja um að ágreiningur sem er eldri en sex mánaða sé of gamall til að vera að ergja sig yfir honum.
Í fjórða lagi: Virk hlustun
Hér er mikilvægt að sýna sjálfsvirðingu og virða skoðanir og tilfinningar annarra aðila málsins. Mikilvægt er að taka eftir því sem viðmælandinn segir og hafa áhuga á því. Fylgjast með líkamstjáningunni, spyrja réttra spurninga og hlusta "aðeins lengur" en grípa ekki fram í fyrir honum. Að vera góður hlustandi felur m.a. í sér að gefa sér góðan tíma fyrir samtalið og hlusta eftir tilfinningum á bak við orðin.
Í fimmta lagi: Lausnir ræddar
Það felur í sér að viðurkenna að vandamálið sé til staðar, að þú berir líka ábyrgð á því. Þegar leitað er lausnar er mikilvægt að skoða vel alla möguleika sem geta leyst vandann. Hér þarf að setja sig í spor hins aðilans og skilja hans afstöðu. Hér er einnig mjög mikilvægt að vera hreinskilinn.
Í sjötta lagi: Lausn valin
Ef ósamkomulag er um hvaða lausn sé best velur hvor aðili um sig lausn sem hann telur þá skynsamlegustu fyrir þá báða og rökstyður afstöðu sína. Líklegast er að ekki sé hægt að finna málamiðlun og því er mikilvægt að sá sem gefur eftir hér sé ekki sá sem yfirleitt hefur lent í þeirri aðstöðu hingað til.
Í sjöunda lagi: Framkvæmd og mat
Hér þarf að ganga þannig frá málunum að það sé mjög skýrt hver á að gera hvað, hvernig og innan hvaða tímamarka.
Tilgangurinn er að leysa vandamál en ekki að finna sökudólg. Hér er beitt svonefndri "samningaaðferð". Hún felur það í sér að aðilar málsins eru sammála um að vandamál sé til staðar og að þeir beri ábyrgð á því. Þeir eru fúsir til þess að finna lausn sem sátt er um. Að lokum á að meta hvernig til tókst, t.d. eftir hálfan mánuð, í því augnamiði að tryggja að vandinn sé í raun leystur.
Ágreiningur er í sjálfu sér eðlilegur í mannlegum samskiptum því öll höfum við ólíka reynslu, þarfir, væntingar og sjónarmið. Það að leysa ágreining á farsælan hátt getur bæði bætt samskiptin og verið þroskandi fyrir þá sem þátt tóku í því ferli.
SORGARVIÐBRÖGÐ
Það sem við köllum sorg er alltaf að hluta til reiði. Sorg, skömm og sektarkennd eru ekki ólík haturs- og reiðitilfinningu, en af því að okkur er óljúft að tjá reiði í garð hins er þessari tilfinningu leynt og hún í raun bæld niður. Afleiðingin er sú að sorgartímabilið lengist nema tilfinningin fái annan farveg og þar með útrás. Það sem skiptir máli hér er að skilja þessar tilfinningar og upptök þeirra. Þær eru í fyllsta máta mannlegar og eðlilegar.
Sorgarferlið:
- Afneitun
- Reiði
- Þunglyndi
- Sátt
Athugasemdir (